COD cao là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến hệ thống xử lý nước thải hoạt động kém hiệu quả, chi phí vận hành tăng cao và nước thải đầu ra không đạt quy chuẩn. Không chỉ gây áp lực lên hệ thống xử lý, COD cao còn là dấu hiệu cho thấy nguồn nước đang chứa lượng lớn chất hữu cơ có khả năng gây suy giảm oxy hòa tan và ảnh hưởng đến hệ sinh thái thủy sinh.
Đối với doanh nghiệp, đây mới là tác động đáng quan tâm nhất. COD cao đồng nghĩa với việc hệ thống xử lý phải tiếp nhận tải lượng ô nhiễm lớn hơn so với bình thường.
Mỗi hệ thống xử lý nước thải đều được thiết kế dựa trên lưu lượng và tải lượng ô nhiễm nhất định. Khi COD đầu vào tăng cao, các công trình xử lý sẽ phải hoạt động với cường độ lớn hơn để đáp ứng yêu cầu xử lý. Nếu tình trạng này kéo dài, hiệu suất xử lý có thể suy giảm và tuổi thọ thiết bị cũng bị ảnh hưởng.
Trong các hệ thống xử lý sinh học như AO, AAO, MBBR, SBR hoặc MBR, vi sinh vật đóng vai trò phân hủy các chất hữu cơ.
Khi COD tăng đột ngột, hệ vi sinh có thể không kịp thích nghi, dẫn đến hiện tượng sốc tải. Lúc này hiệu quả xử lý giảm rõ rệt, nước đầu ra có nguy cơ vượt quy chuẩn và thời gian phục hồi hệ vi sinh có thể kéo dài nhiều ngày.
Ví dụ: Tại các nhà máy chế biến thủy sản, khi lượng nước rửa nguyên liệu phát sinh tăng đột biến trong mùa cao điểm sản xuất, COD đầu vào có thể tăng gấp nhiều lần so với ngày thường. Nếu bể điều hòa không hoạt động hiệu quả, hệ vi sinh trong bể sinh học dễ bị sốc tải, làm giảm khả năng xử lý và khiến COD đầu ra tăng cao.
COD càng cao thì nhu cầu oxy càng lớn. Điều này đồng nghĩa với việc máy thổi khí phải hoạt động nhiều hơn để cung cấp đủ oxy cho quá trình xử lý sinh học.
Ngoài chi phí điện năng, doanh nghiệp còn có thể phải tăng lượng hóa chất hoặc bổ sung vi sinh nhằm duy trì hiệu quả xử lý, làm tăng đáng kể chi phí vận hành hệ thống.
1.4 Khó Đạt Quy Chuẩn Xả Thải
Khi tải lượng COD vượt quá khả năng xử lý của công trình, chỉ tiêu COD đầu ra rất dễ vượt giới hạn cho phép theo quy chuẩn môi trường.
Đây là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp phải nâng cấp hệ thống hoặc điều chỉnh quy trình vận hành để đảm bảo nước thải sau xử lý đạt yêu cầu trước khi xả ra môi trường.
Ví dụ: Nhiều doanh nghiệp sau khi mở rộng sản xuất nhưng không nâng cấp hệ thống xử lý nước thải thường gặp tình trạng COD đầu ra tăng dần theo thời gian. Dù hệ thống vẫn vận hành bình thường, tải lượng ô nhiễm vượt khả năng xử lý khiến nước thải sau xử lý không còn đáp ứng yêu cầu của quy chuẩn môi trường.
COD cao gây ảnh hưởng đến hệ thống xử lý nước thải
Khi COD trong nước thải ở mức cao và nước thải chưa được xử lý đạt yêu cầu trước khi xả ra môi trường, các chất ô nhiễm hữu cơ sẽ tiếp tục phân hủy trong nguồn nước tự nhiên. Quá trình này làm phát sinh nhiều vấn đề môi trường đáng lo ngại.
Các chất hữu cơ trong nước thải cần một lượng oxy lớn để phân hủy. Khi COD quá cao, oxy hòa tan trong sông, hồ hoặc kênh rạch sẽ bị tiêu hao nhanh chóng, làm giảm khả năng tự làm sạch của nguồn nước. Đây là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều thủy vực bị ô nhiễm kéo dài dù lưu lượng xả thải không quá lớn.
Nước thải có hàm lượng COD cao thường chứa nhiều chất hữu cơ đang trong quá trình phân hủy. Khi tích tụ trong môi trường, các chất này có thể làm nước đổi màu, phát sinh mùi hôi khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước tiếp nhận.
Tình trạng này thường xuất hiện tại các kênh thoát nước, ao hồ hoặc khu vực tiếp nhận nước thải từ các cơ sở sản xuất, chế biến thực phẩm hoặc chăn nuôi.
Khi oxy hòa tan giảm xuống mức thấp, các loài cá, tôm và sinh vật thủy sinh sẽ gặp khó khăn trong quá trình sinh trưởng và phát triển. Nếu tình trạng thiếu oxy kéo dài, hệ sinh thái thủy sinh có thể bị mất cân bằng, làm suy giảm đa dạng sinh học và ảnh hưởng đến chất lượng môi trường nước trong thời gian dài.
Ví dụ: Tại các ao nuôi cá tra ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, khi lượng thức ăn dư thừa và chất thải hữu cơ tích tụ quá nhiều, COD trong nước có thể tăng cao làm giảm oxy hòa tan. Người nuôi thường ghi nhận hiện tượng cá nổi đầu vào sáng sớm, giảm tăng trưởng hoặc chết rải rác nếu không kịp thời thay nước và xử lý môi trường ao nuôi.
Bên cạnh những tác động đến môi trường tiếp nhận, COD cao còn ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình vận hành của hệ thống xử lý nước thải. Đây cũng là vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm vì liên quan đến hiệu quả xử lý, chi phí vận hành và khả năng đáp ứng quy chuẩn xả thải.
COD cao trong nước thải công nghiệp gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn nước
Trong thực tế vận hành, COD cao không phải lúc nào cũng được phát hiện ngay thông qua kết quả phân tích. Doanh nghiệp hoàn toàn có thể nhận biết sớm thông qua một số dấu hiệu bất thường của hệ thống như:
Việc phát hiện sớm các dấu hiệu này giúp doanh nghiệp có biện pháp xử lý kịp thời trước khi hệ thống gặp sự cố nghiêm trọng.
Để hạn chế các tác động của COD cao, doanh nghiệp nên:
COD cao không chỉ phản ánh mức độ ô nhiễm của nước thải mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường và hiệu quả vận hành của hệ thống xử lý nước thải. Việc kiểm soát tốt COD giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro vận hành, tiết kiệm chi phí và đảm bảo nước thải đầu ra đáp ứng yêu cầu của quy chuẩn môi trường.
Để hiểu rõ hơn về bản chất của chỉ tiêu này, bạn có thể tham khảo bài viết “Chỉ sổ COD trong nước thải là gì? ” để có cái nhìn đầy đủ hơn về vai trò của COD trong thiết kế và vận hành hệ thống xử lý nước thải.
Đại Nam chuyên tư vấn, thiết kế, thi công và vận hành hệ thống xử lý nước thải cho nhà máy, khu công nghiệp, bệnh viện, tòa nhà và khu dân cư. Với kinh nghiệm thực tế từ nhiều dự án trên cả nước, Đại Nam luôn đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc kiểm soát COD, BOD và các chỉ tiêu ô nhiễm nhằm đảm bảo nước thải đầu ra đạt quy chuẩn môi trường hiện hành.
