Trong nhiều năm qua, các thủ tục môi trường đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát nguy cơ ô nhiễm từ các dự án đầu tư. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy không ít doanh nghiệp gặp khó khăn vì thời gian xử lý hồ sơ kéo dài, quy trình nhiều bước và sự chồng chéo giữa các thủ tục hành chính.
Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP được xem là tín hiệu cho thấy xu hướng cải cách mới của Nhà nước: giảm bớt rào cản hành chính không cần thiết, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý thông qua giám sát thực tế trong quá trình vận hành dự án. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong đầu tư, mở rộng sản xuất và triển khai các công trình bảo vệ môi trường.
Ngày 18/05/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh trong nhiều lĩnh vực. Trong đó, lĩnh vực môi trường được xem là một trong những nhóm có thay đổi đáng chú ý khi hàng loạt thủ tục liên quan đến Đánh giá tác động môi trường (ĐTM), Giấy phép môi trường (GPMT) và Đăng ký môi trường (ĐKMT) được định hướng cải cách theo hướng tinh gọn, phân cấp và số hóa mạnh mẽ.
Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP đánh dấu tư duy quản lý mới của Nhà nước: Giảm bớt rào cản thủ tục hành chính ban đầu để khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp, đồng thời siết chặt giám sát thực tế trong quá trình hoạt động. Để giúp doanh nghiệp có cái nhìn trực quan, dưới đây là bảng tổng hợp các thay đổi cốt lõi đối với bộ ba thủ tục môi trường bắt buộc hiện nay:
Bảng tổng hợp cải cách thủ tục môi trường theo Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP
|
STT |
Thủ tục môi trường | Quy định / Cơ chế cũ | Thay đổi cốt lõi theo Nghị quyết mới | Lợi ích trực tiếp cho Doanh nghiệp |
|
1 |
Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) | Danh mục đối tượng rộng, bao gồm nhiều dự án quy mô vừa và nhỏ có nguy cơ ô nhiễm thấp. | Thu hẹp đối tượng: Lược bỏ dự án nhỏ khỏi danh mục ĐTM. Chỉ tập trung tiền kiểm nghiêm ngặt dự án lớn, rủi ro cao. | Giảm chi phí và thời gian lập hồ sơ ban đầu cho các dự án quy mô vừa và nhỏ. |
|
2 |
Thẩm định ĐTM & Cấp Giấy phép môi trường | Nhiều dự án nằm trọn trong một tỉnh nhưng vẫn thuộc thẩm quyền phê duyệt của cấp Bộ, tốn thời gian luân chuyển hồ sơ. | Phân cấp triệt để về địa phương: Chuyển giao thẩm quyền từ cấp Bộ về cho UBND cấp Tỉnh và Sở chuyên ngành chủ động thực hiện. | Rút ngắn thời gian thẩm định, sửa đổi hồ sơ vì doanh nghiệp chỉ cần làm việc tại địa phương. |
|
3 |
Giấy phép môi trường (GPMT) | Khi giấy phép hết hạn hoặc phát sinh thay đổi nhỏ, doanh nghiệp phải thực hiện lại thủ tục cấp lại rất phức tạp. | Bãi bỏ hoàn toàn thủ tục cấp lại GPMT: Thay thế bằng cơ chế gia hạn hoặc điều chỉnh thông tin tối giản. | Giảm áp lực hồ sơ phát sinh trong quá trình vận hành nhà máy. |
|
4 |
Đăng ký môi trường (ĐKMT) | Phải nộp hồ sơ giấy truyền thống tại địa phương, thông tin khai báo còn nhiều điểm trùng lặp. | Số hóa toàn trình: Đơn giản hóa thành phần hồ sơ, tích hợp khai báo trực tuyến (Online) thông qua hệ thống một cửa. | Tiết kiệm chi phí in ấn, đi lại; tối ưu thời gian xử lý thủ tục. |
Trước đây, danh mục các dự án phải lập ĐTM tương đối rộng, vô tình tạo áp lực lớn cho các doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ hoặc các loại hình sản xuất ít có nguy cơ ô nhiễm. Với quy định mới, Nhà nước thực hiện cuộc "sàng lọc" lớn, giảm bớt thủ tục ĐTM cho nhóm dự án nguy cơ thấp để doanh nghiệp nhanh chóng triển khai.
Trích dẫn từ Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP (Phụ lục IX): “Cắt giảm, đơn giản hóa quy định đối với đối tượng thực hiện thủ tục Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) theo hướng thu hẹp phạm vi, rà soát lược bỏ các loại hình dự án đầu tư có quy mô nhỏ, ít nguy cơ gây ô nhiễm môi trường ra khỏi danh mục phải thực hiện ĐTM; tập trung kiểm soát chặt chẽ thông qua tiền kiểm đối với các dự án lớn, có nguy cơ tác động xấu đến môi trường và hệ sinh thái trên diện rộng.”
Đây là điểm "cởi trói" lớn nhất về mặt thời gian luân chuyển hồ sơ. Thay vì phải xếp hàng chờ đợi các hội đồng thẩm định cấp Bộ ở Trung ương, các dự án nằm trọn trong địa giới hành chính của một tỉnh sẽ được trao quyền hoàn toàn cho địa phương xử lý.
Trích dẫn từ Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP (Phụ lục IX): “Phê duyệt phương án phân cấp trong thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp Giấy phép môi trường thuộc thẩm quyền của Bộ cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Sở chuyên ngành tại địa phương chủ động thực hiện đối với các dự án đầu tư nằm trên địa bàn một tỉnh, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước tại địa phương.”
Là thủ tục có số lượng hồ sơ phát sinh lớn nhất ở nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, Đăng ký môi trường nay đã bước vào kỷ nguyên số hóa, loại bỏ hoàn toàn các bộ hồ sơ giấy dày cộp truyền thống.
Trích dẫn từ Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP (Phụ lục IX): “Cắt giảm, đơn giản hóa tối đa thành phần hồ sơ, quy trình thực hiện đối với thủ tục Đăng ký môi trường; đẩy mạnh thực hiện trực tuyến toàn trình trên môi trường điện tử thông qua việc tích hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống thông tin, giảm bớt các yêu cầu cung cấp thông tin trùng lặp nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho cá nhân, tổ chức và cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ quy mô nhỏ.”
Mặc dù các thủ tục "đầu vào" được nới lỏng và đơn giản hóa tối đa, nhưng doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý: Cơ quan quản lý sẽ siết chặt khâu hậu kiểm. Các đợt thanh tra, kiểm tra đột xuất thực tế tại cơ sở khi đi vào vận hành sẽ được thực hiện gắt gao và thực chất hơn. Do đó, việc xây dựng và vận hành đúng chuẩn các công trình bảo vệ môi trường (hệ thống xử lý nước thải, khí thải, quản lý chất thải nguy hại...) là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp phát triển bền vững.
Với vai trò là đơn vị tư vấn môi trường hàng đầu, Đại Nam luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp đón đầu làn sóng cải cách mới 2026:
Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP được dự báo sẽ tác động mạnh đến nhiều nhóm doanh nghiệp đang hoạt động hoặc chuẩn bị triển khai dự án đầu tư.
Trong đó, nhóm hưởng lợi nhiều nhất có thể bao gồm:
Việc cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục giúp các nhóm doanh nghiệp này giảm áp lực hồ sơ trong giai đoạn đầu tư, đồng thời tăng khả năng triển khai dự án nhanh hơn so với trước đây.
Tuy nhiên, đối với các dự án có nguy cơ ô nhiễm cao hoặc quy mô lớn, công tác kiểm soát môi trường được dự báo vẫn sẽ tiếp tục thực hiện nghiêm ngặt. Do đó, doanh nghiệp cần xác định đúng nhóm dự án và loại hồ sơ môi trường phải thực hiện để tránh sai sót trong quá trình đầu tư và vận hành.
.jpg)
Thủ tục giảm nhưng trách nhiệm không giảm
Một điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là việc cải cách thủ tục hành chính không đồng nghĩa với việc nới lỏng các yêu cầu bảo vệ môi trường.
Trong bối cảnh chuyển dần sang mô hình hậu kiểm, cơ quan quản lý có thể sẽ tập trung nhiều hơn vào việc thanh tra thực tế tại cơ sở thay vì chỉ kiểm tra hồ sơ giấy như trước đây.
Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp cần duy trì:
Đối với nhiều doanh nghiệp, việc đầu tư đúng ngay từ đầu cho hệ thống xử lý nước thải, khí thải và quản lý chất thải sẽ giúp giảm đáng kể rủi ro trong quá trình vận hành lâu dài.
Hiện nay, Nghị quyết 66.19/2026/NQ-CP được xem là định hướng cải cách để các Bộ, ngành tiếp tục rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật liên quan trong thời gian tới.
Do đó, doanh nghiệp vẫn cần:
Việc chủ động cập nhật sớm các thay đổi pháp lý sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro, tránh chậm tiến độ đầu tư và tối ưu chi phí xử lý hồ sơ môi trường trong thời gian tới.
Với kinh nghiệm tư vấn và triển khai nhiều hồ sơ môi trường cho doanh nghiệp trên toàn quốc, Đại Nam sẵn sàng hỗ trợ:
Trong bối cảnh chính sách môi trường đang thay đổi theo hướng tinh gọn và số hóa mạnh mẽ, việc cập nhật kịp thời các quy định mới sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong đầu tư, vận hành và phát triển bền vững.
