Thay đổi công nghệ xử lý nước thải là xu hướng tất yếu trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng khắt khe. Việc cập nhật công nghệ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả xử lý và kiểm soát tốt hơn các nguồn ô nhiễm. Đồng thời, quá trình này góp phần đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật mới được ban hành. Nếu thực hiện đúng quy định, doanh nghiệp còn giảm thiểu rủi ro pháp lý. Vì vậy, việc hiểu rõ bản chất và tác động của sự thay đổi là rất cần thiết.
Giấy phép môi trường được xem xét điều chỉnh trong thời hạn của giấy phép khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Thay đổi nội dung cấp phép quy định tại khoản 2 Điều 40 của Luật này theo đề nghị của chủ dự án đầu tư, cơ sở hoặc theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 3 Điều này;
b) Dự án đầu tư, cơ sở có thực hiện dịch vụ xử lý chất thải nguy hại hoặc nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài làm nguyên liệu sản xuất sau khi kết thúc quá trình vận hành thử nghiệm để phù hợp với năng lực hoạt động thực tế.
Giấy phép môi trường cần được xem xét lại khi hoạt động của cơ sở có sự biến động so với hồ sơ đã được phê duyệt. Việc điều chỉnh giúp đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và hạn chế rủi ro vi phạm. Đồng thời, nó phản ánh đúng hiện trạng sản xuất, kinh doanh và các nguồn phát sinh chất thải.

Giấy phép môi trường được xem xét điều chỉnh trong thời hạn quy định
Trong trường hợp quy mô, công suất và tính chất nguồn thải giữ nguyên như nội dung đã được cấp phép, doanh nghiệp không bắt buộc điều chỉnh giấy phép dù có tối ưu vận hành nội bộ, miễn là Thay đổi công nghệ xử lý nước thải không làm phát sinh tác động môi trường mới hoặc vượt quy chuẩn cho phép.
Khi thực hiện Thay đổi công nghệ xử lý nước thải, doanh nghiệp cần rà soát và tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật liên quan nhằm đảm bảo tính pháp lý và tránh rủi ro xử phạt. Các văn bản này là căn cứ quan trọng để xác định nghĩa vụ điều chỉnh hồ sơ môi trường, giấy phép và trách nhiệm quản lý trong quá trình vận hành. Việc nắm rõ giúp quá trình chuyển đổi công nghệ diễn ra thuận lợi và đúng quy định.
Trong quá trình vận hành dự án, việc thay đổi công nghệ xử lý nước thải có thể làm phát sinh những tác động mới đến môi trường. Do đó, chủ dự án cần thực hiện điều chỉnh Giấy phép môi trường (GPMT) để bảo đảm nội dung cấp phép phù hợp với công nghệ xử lý mới. Quy trình điều chỉnh GPMT được thực hiện theo đúng quy định pháp luật nhằm kiểm soát hiệu quả các nguồn thải và giảm thiểu rủi ro môi trường.

Quy trình điều chỉnh GPMT được thực hiện theo đúng quy định pháp luật
Doanh nghiệp cần xem xét kỹ việc Thay đổi công nghệ xử lý nước thải có thuộc trường hợp phải điều chỉnh Giấy phép môi trường hay không. Nội dung đánh giá tập trung vào việc công nghệ mới có làm thay đổi quy trình xử lý chính, có ảnh hưởng đến công suất thiết kế của hệ thống hay không. Đồng thời, cần so sánh chất lượng nước thải đầu ra dự kiến theo công nghệ mới với giới hạn trong GPMT hiện hành và các quy chuẩn kỹ thuật đang áp dụng. Kết quả bước này là cơ sở để quyết định thực hiện các thủ tục tiếp theo.
Doanh nghiệp tiến hành xây dựng hồ sơ theo quy định, bao gồm văn bản đề nghị điều chỉnh giấy phép môi trường theo mẫu. Trong đó, báo cáo mô tả chi tiết nội dung điều chỉnh là tài liệu quan trọng nhất, thể hiện rõ sự khác biệt giữa công nghệ cũ và công nghệ mới, lý do điều chỉnh và hiệu quả dự kiến. Hồ sơ cũng cần kèm theo sơ đồ công nghệ xử lý nước thải sau khi cải tiến, thể hiện đầy đủ các công đoạn và điểm xả thải. Ngoài ra, kết quả quan trắc nước thải gần nhất của hệ thống hiện hữu phải được bổ sung để làm căn cứ đánh giá.
Hồ sơ sau khi hoàn thiện sẽ được gửi đến cơ quan đã cấp GPMT ban đầu, phù hợp với thẩm quyền quản lý. Trường hợp giấy phép do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp thì nộp tại Bộ, còn nếu do Sở Tài nguyên và Môi trường cấp thì nộp tại Sở tương ứng. Việc nộp hồ sơ nhằm xin chấp thuận cho Thay đổi công nghệ xử lý nước thải theo đúng quy định pháp luật. Cơ quan tiếp nhận sẽ kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ trước khi thẩm định.
Cơ quan chuyên môn tiến hành thẩm định nội dung hồ sơ, có thể kết hợp kiểm tra thực tế hệ thống xử lý hoặc phương án công nghệ mới. Việc thẩm định tập trung vào khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, đặc biệt là đảm bảo nước thải sau xử lý đạt quy chuẩn môi trường. Nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý và kỹ thuật, cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành Giấy phép môi trường điều chỉnh. Từ thời điểm này, doanh nghiệp được phép vận hành hệ thống xử lý nước thải theo công nghệ mới đã được phê duyệt.
Thay đổi công nghệ xử lý nước thải không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà còn là trách nhiệm pháp lý và xã hội của doanh nghiệp. Quá trình triển khai cần gắn liền với việc rà soát, điều chỉnh giấy phép môi trường khi cần thiết. Điều này giúp đảm bảo hoạt động sản xuất luôn phù hợp với quy định hiện hành. Khi được thực hiện bài bản, sự thay đổi mang lại lợi ích lâu dài về môi trường và kinh tế. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị và thực hiện đúng trình tự pháp luật.