Trong quá trình hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhiều cơ sở có thể phát sinh nguy cơ xảy ra sự cố môi trường như rò rỉ hóa chất, tràn đổ chất thải, cháy nổ hoặc sự cố hệ thống xử lý nước thải. Nếu không được kiểm soát kịp thời, các sự cố này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, việc lập báo cáo kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường là yêu cầu quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động nhận diện rủi ro, xây dựng phương án xử lý và đảm bảo tuân thủ quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020.
Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường là tài liệu do cơ sở sản xuất, kinh doanh hoặc dự án đầu tư xây dựng nhằm nhận diện nguy cơ xảy ra sự cố môi trường và xây dựng phương án xử lý khi sự cố xảy ra. Kế hoạch này bao gồm các biện pháp phòng ngừa, chuẩn bị lực lượng, thiết bị và quy trình ứng phó nhằm giảm thiểu thiệt hại đối với môi trường, con người và tài sản.
Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020, việc phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường là trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có hoạt động có nguy cơ gây sự cố. Luật quy định:
“Tổ chức, cá nhân có nguy cơ gây sự cố môi trường phải xây dựng và thực hiện kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường; chuẩn bị lực lượng, phương tiện, thiết bị để kịp thời xử lý khi sự cố xảy ra.”
Kế hoạch này thường được lập để:
Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường là tài liệu nhận diện nguy cơ xảy ra sự cố môi trường
Theo quy định tại Luật Bảo vệ môi trường 2020 và hướng dẫn tại Nghị định 08/2022/NĐ-CP, kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường của cơ sở sản xuất, kinh doanh cần thể hiện các nội dung chính sau:
a) Xác định, đánh giá nguy cơ xảy ra sự cố môi trường trong quá trình hoạt động của cơ sở và xây dựng kịch bản cho từng loại nguy cơ xảy ra sự cố môi trường;
b) Xác định công trình, thiết bị, vật tư, dụng cụ và phương tiện cần thiết cho việc ứng phó sự cố môi trường; bố trí lực lượng tại chỗ sẵn sàng ứng phó với từng kịch bản sự cố môi trường;
c) Xây dựng kế hoạch đào tạo, tập huấn và diễn tập ứng phó sự cố môi trường cho lực lượng ứng phó tại chỗ;
d) Quy định phương thức thông báo, báo động khi xảy ra sự cố môi trường và huy động nhân lực, thiết bị để ứng phó sự cố môi trường;
đ) Quy định các biện pháp tổ chức ứng phó sự cố môi trường theo quy định tại khoản 3 Điều 125 của Luật Bảo vệ môi trường.”
Căn cứ Điều 109 Nghị định 08/2022/NĐ-CP và điểm a khoản 2 Điều 2 Nghị định 05/2025/NĐ-CP quy định về ban hành, phê duyệt kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường như sau:
- Chủ dự án đầu tư, cơ sở có trách nhiệm ban hành và tổ chức thực hiện kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường phù hợp với nội dung phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường trong quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường hoặc giấy phép môi trường.
Trường hợp kế hoạch ứng phó sự cố môi trường được lồng ghép, tích hợp và phê duyệt cùng với kế hoạch ứng phó sự cố khác theo quy định tại điểm b khoản 6 Điều 124 Luật Bảo vệ môi trường 2020 thì phải bảo đảm có đầy đủ các nội dung theo quy định tại khoản 2 Điều 108 Nghị định 08/2022/NĐ-CP.
- Ban chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia ban hành kế hoạch ứng phó sự cố môi trường cấp quốc gia; Ban chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cấp tỉnh ban hành kế hoạch ứng phó sự cố môi trường cấp tỉnh; Ban chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cấp huyện ban hành kế hoạch ứng phó sự cố môi trường cấp huyện.
Kế hoạch ứng phó sự cố môi trường cấp quốc gia, cấp tỉnh, cấp huyện được xây dựng, ban hành theo chu kỳ 05 năm.
Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường giúp các cơ sở chủ động nhận diện nguy cơ và chuẩn bị biện pháp xử lý khi sự cố xảy ra. Việc thực hiện kế hoạch góp phần giảm thiểu thiệt hại đối với môi trường và cộng đồng. Đồng thời, đây cũng là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP. Qua đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ môi trường.
Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP, các tổ chức và cơ sở có nguy cơ gây ra sự cố môi trường phải xây dựng và thực hiện kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường nhằm chủ động kiểm soát rủi ro và giảm thiểu thiệt hại khi sự cố xảy ra.
Cụ thể, các đối tượng phải ban hành kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường bao gồm:
1. Chủ dự án đầu tư và các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ Đây là nhóm đối tượng chính phải lập kế hoạch. Các dự án hoặc cơ sở có nguy cơ gây ra sự cố môi trường trong quá trình hoạt động (như rò rỉ hóa chất, tràn đổ chất thải, sự cố hệ thống xử lý nước thải, cháy nổ…) phải xây dựng kế hoạch phòng ngừa và ứng phó để chủ động xử lý khi xảy ra sự cố.
Đặc biệt, các cơ sở có hệ thống xử lý nước thải, lưu trữ hóa chất hoặc phát sinh chất thải nguy hại cần xây dựng phương án ứng phó đối với các sự cố có thể xảy ra trong quá trình vận hành.
2. Các cơ quan quản lý nhà nước về ứng phó sự cố môi trường Bên cạnh kế hoạch của từng cơ sở, hệ thống quản lý nhà nước cũng phải xây dựng kế hoạch ứng phó sự cố môi trường ở các cấp, bao gồm:
* Ủy ban quốc gia Ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn: ban hành kế hoạch ứng phó sự cố môi trường cấp quốc gia.
* Ban chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cấp tỉnh, cấp huyện: xây dựng và ban hành kế hoạch ứng phó sự cố môi trường tương ứng với phạm vi quản lý địa phương.
Các kế hoạch này được xây dựng nhằm đảm bảo sự phối hợp giữa cơ quan quản lý và các cơ sở sản xuất trong việc ứng phó kịp thời khi xảy ra sự cố môi trường trên phạm vi rộng. Vì vậy, các doanh nghiệp có nguy cơ phát sinh sự cố môi trường cần chủ động lập kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường ngay từ giai đoạn vận hành để đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và giảm thiểu rủi ro trong quá trình hoạt động.
Theo Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP, các cơ sở sản xuất, kinh doanh và dự án đầu tư có nguy cơ gây ra sự cố môi trường phải xây dựng và thực hiện kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường trong quá trình hoạt động.
Thông thường, doanh nghiệp cần lập kế hoạch này trong các trường hợp như:
Việc xây dựng kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát rủi ro, hạn chế thiệt hại khi xảy ra sự cố và đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ môi trường.
Nếu doanh nghiệp chưa rõ đối tượng có phải lập kế hoạch hay không, hoặc cần tư vấn và thực hiện hồ sơ kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường, có thể liên hệ đơn vị tư vấn chuyên môn để được hỗ trợ xây dựng hồ sơ đúng quy định và phù hợp với điều kiện thực tế của cơ sở.
Các cơ sở sản xuất, kinh doanh và dự án đầu tư có nguy cơ gây ra sự cố môi trường phải xây dựng và thực hiện kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường trong quá trình hoạt động.
Dịch vụ lập kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường – Đại Nam
Với kinh nghiệm triển khai nhiều hồ sơ môi trường cho các nhà máy, khu công nghiệp và dự án sản xuất, Công ty TNHH Giải Pháp Môi Trường Đại Nam cung cấp dịch vụ tư vấn và lập kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP.
Đại Nam hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu khảo sát hiện trạng, đánh giá nguy cơ sự cố, xây dựng kịch bản ứng phó đến hoàn thiện hồ sơ pháp lý và hướng dẫn triển khai tại cơ sở. Giải pháp được xây dựng phù hợp với từng loại hình sản xuất, giúp doanh nghiệp tuân thủ đúng quy định pháp luật và chủ động kiểm soát rủi ro môi trường trong quá trình hoạt động.
Doanh nghiệp cần tư vấn hoặc thực hiện hồ sơ kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường có thể liên hệ Công ty TNHH Giải Pháp Môi Trường Đại Nam 0909 378 796 để được hỗ trợ nhanh chóng và đúng quy định.
